W przypadku dzieci – ich węzły chłonne powinny być regularnie sprawdzane przez rodziców również w jednym, dowolnie wybranym, ale powtarzającym się dniu miesiąca. Węzły sprawdzamy w badaniu ręcznym a do badania bierzemy pod uwagę węzły szyjne, nad i podobojczykowe, pachowe i pachwinowe. Jeśli utrzymuje się 3 tygodnie, biegiem do lekarza • Węzły chłonne szyjne - infekcje, reakcje na leki, nowotwory • Guzek za uchem - przyczyny, objawy i leczenie • Powiększone węzły chłonne u dzieci i dorosłych - przyczyny, leczenie • Węzły chłonne szyi - funkcje, przyczyny powiększania, leczenie • Układ chłonny Przyczyny powiększonych węzłów chłonnych u dzieci. Ostry wzrost jednej grupy węzłów chłonnych u dziecka (regionalnej) w postaci miejscowych reakcji skóry na nich (hiperemii, obrzęki), polega na ból przy staphylo- i paciorkowcowe zakażenia (ropne zapalenie skóry, czyrak, dusznica bolesna, zapalenie ucha, zakażone rany, egzema, zapalenie dziąseł, zapalenie jamy ustnej i inne). Objawy, czyli z czym trzeba się zgłosić do lekarza. Objawy chłoniaków złośliwych są zależne od ich typu, zaawansowania i lokalizacji. Najczęstszym objawem chłoniaków zlokalizowanych w regionie głowy i szyi jest powiększenie węzłów chłonnych oraz obecność guza na szyi. Do najczęstszych objawów chłoniaków jamy ustnej i . fot. Adobe Stock Spis treści: Zapalenie węzłów chłonnych - definicja Objawy zapalenia węzłów chłonnych Przyczyny zapalenia węzłów chłonnych i postępowanie Zapalenie węzłów chłonnych - definicja Zapalenie węzłów chłonnych to powiększenie węzłów spowodowane infekcją wirusową, bakteryjną, grzybiczą lub pasożytniczą. Gdy dojdzie do stanu zapalnego, węzły chłonne powiększają się i bolą. Należy zaznaczyć, że powiększenie węzłów chłonnych może być spowodowane również innymi czynnikami: stosowaniem leków, szczepieniem, chorobą autoimmunologiczną, a także nowotworem (węzły chłonne w przebiegu chorób nowotworowych są przeważnie niebolesne i twarde, łączą się w tzw. pakiety). Zapalenie węzłów chłonnych u dzieci i młodzieży przeważnie dotyczy węzłów szyjnych. Może być ostre obustronne (najczęściej przyczyną jest wirusowa infekcja górnych dróg oddechowych), ostre jednostronne (przyczyną jest najprawdopodobniej infekcja bakteryjna) lub przewlekłe. Węzły chłonne (limfatyczne) znajdują się na drodze naczyń chłonnych. Są częścią układu limfatycznego i pełnią ważną funkcję odpornościową organizmu. Ich podstawową rolą jest unieszkodliwianie drobnoustrojów i ciał obcych, produkcja przeciwciał oraz namnażanie limfocytów. Węzły chłonne mają kształt zbliżony do ziaren fasoli i przeważnie wielkość kilku milimetrów, chociaż w okolicach narażonych na styczność z bakteriami mogą osiągać 1-3 cm. Zwykle, u zdrowego człowieka, węzły znajdują się tuż pod skórą i nie są wyczuwalne. Objawy zapalenia węzłów chłonnych Stan zapalny węzłów chłonnych powoduje: powiększenie węzłów chłonnych, bolesność (może być na tyle silna, że nawet delikatne dotknięcie sprawia ból), obrzęk, zaczerwienienie i wysypkę na skórze, ucieplenie skóry w okolicy węzłów, dolegliwości związane ze źródłem zapalenia (z infekcją)- może to być gorączka, osłabienie, ból gardła. W razie zaobserwowania symptomów zapalenia węzłów chłonnych, należy zgłosić się do lekarza, ponieważ przyczyną może być infekcja bakteryjna i niezbędne będzie przyjmowanie antybiotyków. Przyczyny zapalenia węzłów chłonnych i postępowanie Istnieje wiele możliwych przyczyn zapalenia węzłów chłonnych. W zależności od źródła, stosuje się odmienne leczenie: zachowawcze (obserwacja, leczenie objawów infekcji) lub antybiotykoterapię. W niektórych, ciężkich przypadkach zapalenia węzłów, konieczna może się okazać hospitalizacja i podanie leków droga dożylną. Infekcje wirusowe Limfadenopatia (czyli powiększone węzły chłonne) zwykle pojawia się w odpowiedzi na lokalną lub uogólnioną infekcję, przeważnie wirusową. Powiększenie może dotyczyć pojedynczego węzła lub ich grupy, najczęściej jest obustronne. Zapalenie węzłów chłonnych przy infekcji wirusowej, przebiega często wraz z objawami infekcji: bólem gardła, ucha, katarem oraz wysypką. Węzły są bolesne, a skóra nad nimi może być zaczerwieniona. Zapalenie węzłów chłonnych jest też jednym z objawów mononukleozy zakaźnej, choroby której czynnikiem jest wirus Epsteina-Barr (EBV). Występuje tu podwyższona ciepłota ciała, utrata apetytu i zapalenie migdałków, czasami trudne do odróżnienia od anginy paciorkowcowej. W przypadku takiej pomyłki, po przyjęciu antybiotyku z grupy penicylin, często pojawia się wysypka. Charakterystyczna jest obecność w rozmazie krwi nietypowych limfocytów. Co robić? Leczenie zapalenia węzłów chłonnych o podłożu wirusowym polega na odpoczynku, przyjmowaniu dużej ilości płynów, a gdy powiększona jest wątroba i śledziona - lekkiej diecie. Stosuje się również leki na objawy infekcji, np. przeciwgorączkowe i przeciwbólowe. W przypadku infekcji wirusowych, zapalenie węzłów chłonnych jest zwykle łagodne i samoistnie ustępuje. Zakażenia bakteryjne Do zapalenia węzłów chłonnych prowadzą również zakażenia bakteryjne, najczęściej gronkowcem złocistym oraz paciorkowcem grupy A. Mogą to być stany zapalne jamy ustnej i gardła, próchnica zębów, zapalenie zatok, ale też angina lub gruźlica. Rzadziej przyczyną jest choroba kociego pazura, wywoływana przez bakterie przenoszone przez koty. Do zakażenia może dojść w wyniku zadrapania przez zwierzę. Swoistym zakażeniem bakteryjnym okolicy szyi, związanym z zapaleniem węzłów chłonnych, jest promienica. Zakażenie to szerzy się często z chorych zębów, tworząc przetoki i jest źródłem dużych ilości ropy. Leczenie antybiotykami jest w przypadku tego zakażenia długotrwałe. Co robić? Zapalenie węzłów chłonnych w przebiegu infekcji bakteryjnej wymaga leczenia antybiotykami, a w razie utworzenia się ropnia - drenażu, czyli interwencji chirurgicznej. Dlatego w przypadku bolesnego powiększenia węzłów, należy zgłosić się do lekarza. Pozostałe czynniki Spośród innych drobnoustrojów wywołujących zapalenie węzłów chłonnych warto wymienić choroby autoimmunologiczne (toczeń rumieniowaty, Hashimoto) oraz endokrynologiczne (niedoczynność tarczycy). Powiększenie węzłów chłonnych może też być związane z nowotworami - rakiem piersi, rakiem płuc, chłoniakiem oraz białaczką. Co robić? Powiększenie węzłów chłonnych zawsze warto skonsultować z lekarzem. Zaniepokoić powinny węzły powiększone twarde, niebolesne i nieruchome. W takich przypadkach powinny być wykonane dokładne badania: morfologia z rozmazem, CRP, OB, parametry wątrobowe, badanie USG węzłów chłonnych. W niektórych przypadkach lekarz może zlecić biopsję węzła chłonnego. Treść artykułu została pierwotnie opublikowana Więcej na podobny temat:O jakich chorobach świadczą powiększone węzły chłonne?Węzły chłonne - szyjne, pod pachami, pachwinowe (rola w organizmie)O czym świadczą powiększone węzły chłonne?Jak zmniejszyć węzły chłonne szyi (i jak je samodzielnie wyczuć) [Porady]Węzły chłonne – poradnik Uwaga! Powyższa porada jest jedynie sugestią i nie może zastąpić wizyty u specjalisty. Pamiętaj, że w przypadku problemów ze zdrowiem należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem! Ból głowy to częsta przypadłość, na którą skarżą się zarówno kobiety, jak i mężczyźni, może on też dotykać dzieci. Bóle głowy mogą mieć rozmaity charakter. Jednym z nich jest ból z tyłu głowy (w okolicy potylicy): kłujący lub tępy, silny bądź umiarkowany. Najczęściej towarzyszy on infekcji, jest objawem wysokiego ciśnienia, zwyrodnienia kręgosłupa szyjnego, pojawia się też często po urazie. Ból z tyłu głowy może jednak także zwiastować poważniejsze schorzenie. Co może oznaczać ból głowy z tyłu? Jakie leki zastosować? Kiedy należy udać się do lekarza? Przyczyny bólu bólu głowy z tyłu mogą być różne, mogą się za nim kryć rozmaite choroby: Pulsujący ból głowy z tyłu może mieć związek z rozpoczynającym się u pacjenta nadciśnieniem tętniczym. Zdarza się, że pacjent zaczyna odczuwać ból z tyłu głowy po prawej stronie lub ból z tyłu głowy po lewej stronie, ale absolutnie początkowo nie wiąże go z podwyższonym ciśnieniem. Dlatego też zazwyczaj zaczyna zażywać duże ilości środków przeciwbólowych, po których jednak ból głowy nie ustępuje. Dopiero wtedy chory wybiera się do lekarza, który rozpoznaje u niego nadciśnienie tętnicze i po włączeniu właściwych leków do walki z ciśnieniem tętniczym, ból z tyłu głowy przestaje pacjentowi doskwierać. Można zatem śmiało powiedzieć, że ból głowy z tyłu i ciśnienie tętnicze krwi mają ze sobą dużo wspólnego. Ostry ból z tyłu głowy może mieć związek z krwotokiem podpajęczynówkowym. Zazwyczaj ból w przebiegu krwawienia podpajęczynówkowego pacjenci opisują jako ból, którego nigdy wcześniej w życiu nie zaznali. Zazwyczaj przyczyną krwotoku podpajęczynówkowego jest pęknięcie tętniaka, a predysponuje do tego obecność u pacjenta nadciśnienia tętniczego i miażdżycy, jest on jedną z przyczyn udaru. Krwotok podpajęczynówkowy zawsze wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej. Ból głowy z tyłu za uszami może być objawem zapalenia ucha środkowego. Poza tym ból z tyłu głowy za uszami często wiąże się także z powiększeniem się węzłów chłonnych, co najczęściej ma miejsce w przebiegu różnych infekcji. Ból głowy z tyłu w obrębie szyi, najczęściej kłujący, pojawiający się przy pochylaniu często związany jest ze wzmożonym napięciem mięśni przykręgosłupowych, jak również ze zmianami zwyrodnieniowymi w odcinku szyjnym kręgosłupa i uciskiem na nerwy (nerwoból). Ból głowy z tyłu nad karkiem może mieć różne nasilenie. Może doskwierać pacjentowi w różnych porach dnia: bardzo często jest to ból poranny. Tępy ból z tyłu głowy często towarzyszy zapaleniu opon mózgowo–rdzeniowych. W tej sytuacji, poza bólem głowy z tyłu, pacjent skarży się tez na sztywność karku, ma zwykle bardzo wysoką gorączkę, a stan jego zdrowia szybko się pogarsza. Podejrzenie zapalenia opon mózgowo–rdzeniowych wymaga szybkiej interwencji lekarskiej. Ucisk i ból głowy z tyłu to częsta przypadłość związana z tzw. napięciowym bólem głowy. Jest to najczęstsza postać bólu głowy, która inaczej nazywana jest bólem psychogennym. Pojawia się często jako efekt zbyt małej ilości godzin snu, jako efekt nadmiernych nerwów i silnego stresu. Zmiana nawyków może w tym przypadku pomóc w zredukowaniu objawów. Silny ból głowy z tyłu, w okolicy potylicy, niestety bywa też objawem guza mózgu. Wówczas bólowi towarzyszyć mogą też innego rodzaju dolegliwości, jak nudności, wymioty czy zaburzenia widzenia. Ból głowy z tyłu może pojawić się również u osób z tendencją do migreny, często pojawia się wtedy problem nudności czy wymiotów. Ból głowy z tyłu (prawa strona i lewa strona), a także ból szyi, może być też pierwszym objawem i zwiastunem zaczynającego się przeziębienia lub też bardziej poważnej infekcji dróg oddechowych. Ból głowy z tyłu a dodatkowe objawy Dość często zdarzają się sytuacje, w przebiegu których ból głowy z tyłu nie jest jedynym objawem. Czasami bowiem towarzyszą mu również inne symptomy: Nudności i wymioty – te objawy dodatkowe mogą mieć związek z rozwijającym się u pacjenta guzem mózgu. Ból z tyłu głowy i zawroty – także muszą skłonić lekarza do diagnostyki pod kątem ewentualnego guza. Podwójne widzenie – konieczna diagnostyka pod kątem obecności guza. Światłowstręt – sugeruje napięciowy ból głowy, z którego może dojść do rozwoju migreny. Sztywność karku – obecność tego objawu sugeruje obecność zapalenie opon mózgowo–rdzeniowych, w takim przypadku należy niezwłocznie udać się do szpitala. Ból uszu – pojawia się wówczas, kiedy pacjent cierpi z powodu zapalenia ucha. Ból z tyłu głowy w ciąży i u dziecka Ból z tyłu głowy u dziecka może mieć związek z różnymi przyczynami, część z nich jest taka sama, jak u ludzi dorosłych: Samoistny ból głowy w okolicy potylicy – w przypadku tego rodzaju bólu, po wykluczeniu wszystkich możliwych przyczyn, nie da się stwierdzić, czym jest on spowodowany. Infekcja – zarówno wirusowa, jak i bakteryjna może przyczyniać się do bólu z tyłu głowy. Zapalenie uszu. Powiększenie węzłów chłonnych. Guz mózgu – niestety, nawet u dzieci nie można wykluczyć takiej przyczyny bez odpowiednich badań. Zapalenie opon mózgowo–rdzeniowych. Także kobiety ciężarne skarżą się na ból z tyłu głowy. W ciąży ból głowy z tyłu może być związany z następującymi przyczynami: Zmiany hormonalne – zwykle w początkowym okresie ciąży, w czasie pierwszego trymestru, zmiany hormonalne są na tyle duże, że przyczyniają się do powstawania bólu głowy. Nadciśnienie tętnicze – zdarza się, że w czasie ciąży u kobiety, która nigdy nie miała problemów z ciśnieniem, dojdzie do rozwoju nadciśnienia, które będzie wywoływało ból z tyłu głowy. Ból z tyłu głowy w ciąży może mieć też związek z zatruciem ciążowym, czyli gestozą. Jeśli jest to ostry ból z tyłu głowy, któremu towarzyszą zawroty głowy oraz dzwonienie i szum w uszach, jak również nadciśnienie tętnicze, wymaga pilnej wizyty u lekarza. Domowe sposoby na ból z tyłu głowy W sytuacji, kiedy zaczynamy odczuwać ból z tyłu głowy, zadajemy sobie pytania: Co na ból z tyłu głowy? Co zrobić, jak boli głowa? Zanim zgłosimy się z problemem do lekarza, warto spróbować zastosować domowe sposoby na ból z tyłu głowy. Kiedy zaczynamy odczuwać dolegliwości, można w pierwszej kolejności po prostu postarać się zrelaksować: zrobić sobie ciepłą kąpiel z dodatkiem olejków aromatycznych, co powinno nas rozluźnić i uspokoić. Poza tym, w przypadku bólu z tyłu głowy, trzeba spróbować masażu okolicy karku – często ta metoda okazuje się bardzo skuteczna. Nie wolno zapomnieć o wietrzeniu pomieszczeń, w których przebywamy oraz o odpowiedniej temperaturze. Można też spróbować zastosować akupunkturę oraz aromaterapię, czy zimne okłady na głowę. Jeśli takie metody zawodzą, wtedy można sięgnąć po środki przeciwbólowe dostępne bez recepty (paracetamol, ibuprofen, metamizol). Ból z tyłu głowy – diagnostyka, leczenie, rokowania W sytuacji, kiedy ból głowy z tyłu pojawia się coraz częściej, a dolegliwości nie ustępują pomimo domowych metod i środków przeciwbólowych, konieczna jest wizyta u lekarza, najlepiej od razu u neurologa. Lekarz po zebraniu dokładnego wywiadu zleci dalsze badania, zwykle jest to tomografia komputerowa głowy lub rezonans magnetyczny, często połączony z obrazowaniem także odcinka szyjnego kręgosłupa. Po wykonaniu badań dodatkowych można podjąć właściwe leczenie. W przypadku stwierdzenia zmian zwyrodnieniowych w kręgosłupie może zajść potrzeba leczenia neurochirurgicznego, zaś w przypadku obecności guza, leczenie neurochirurgiczne może zostać połączone z chemioterapią. W przypadku stwierdzenia innych przyczyn bólu z tyłu głowy, leczenie uzależnione jest od rozpoznania. Rokowanie w przypadku bólu z tyłu głowy jest bardzo róże i uzależnione jest od przyczyny: najgorzej rokują guzy mózgu i krwotok podpajęczynówkowy, reszta przyczyn jest zwykle w pełni uleczalna. wróć do bloga czytaj kolejny W. Kozubski, P. P. Liberski, J. Moryś, Neurologia. Podręcznik dla studentów medycyny, PZWL, Warszawa 2013. A. Prusiński, Neurologia praktyczna, PZWL, Warszawa 2011. A. Szczeklik, P. Gajewski (red.), Interna Szczeklika. Podręcznik chorób wewnętrznych 2019, Medycyna Praktyczna, Kraków 2019. ibuprofen, tabletka, ból, gorączka, przeziębienie, grypa, stan zapalny, migrena zł paracetamol, tabletka, ból, gorączka, grypa, przeziębienie, miesiączka zł kapsułki, złe samopoczucie, drażliwość, stres zł ibuprofen, tabletka, ból, gorączka, przeziębienie, grypa, stan zapalny, migrena zł Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym. Zgłoś uwagi Ból stopy to dolegliwość, która może mieć rozmaite przyczyny. Ból stóp może pojawić się po intensywnym wysiłku fizycznym, wielogodzinnej pracy w pozycji stojącej, ale także jako objaw poważnych chorób, takich jak cukrzyca, dna moczanowa czy nerwiak Mortona. Sprawdź, jak diagnozuje się ból stóp, jak wygląda leczenie? Poznaj ćwiczenia na bolące stopy. Ból szyi to częsta dolegliwość, która dotyka dużą grupę osób. Przyczyny bolącej szyi mogą być różne, od przeciążenia i napięcia mięśni, spowodowanego np. wielogodzinną pracą przed komputerem przez zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i urazy odcinka szyjnego kręgosłupa aż po nowotwór. Sprawdź, jak przebiega diagnostyka bólów szyi, w jaki sposób się je leczy oraz jakie ćwiczenia można zastosować, by złagodzić dolegliwości. Ból pięty pojawiający się podczas chodzenia lub spoczynku może świadczyć o poważnym schorzeniu, np. o chorobie Haglunda czy podagrze. Ból pięty, kłucie pięty czy pieczenie nie zawsze musi jednak oznaczać chorobę. Wzrastające obciążenie spowodowane dużym przyrostem masy ciała również może powodować bóle pięt – może powstawać np. u kobiet w ciąży. Sprawdź, jakie jeszcze mogą być przyczyny bolącej pięty, jakie są metody leczenia i domowe sposoby na ból w pięcie. Ból brzucha po lewej stronie może być wywołany przez chwilową niedyspozycję, ale jest także objawem poważnych chorób układu pokarmowego czy moczowego. Jakim schorzeniom towarzyszy? Mioklonie (zrywania mięśniowe) to niekontrolowane, intensywne skurcze mięśni. Mogą one obejmować jeden mięsień, grupę mięśni, kończynę, a nawet cały tułów. Przyczyn powstawania mioklonii jest wiele, niektóre mimowolne ruchy są fizjologiczne (np. mioklonie przysenne, czyli szarpnięcia ciała podczas zasypiania) i nie wymagają leczenia, inne mogą oznaczać poważne schorzenia, takie jak zaburzenia metaboliczne, padaczkę czy zatrucie metalami ciężkimi. Wszystkie niekontrolowane skurcze mięśni wymagają konsultacji ze specjalistą. Domowe sposoby na zaparcia, nazywane potocznie zatwardzeniem, obejmują przede wszystkim zmianę stylu życia – włączenie do diety większej ilości produktów zawierających błonnik, wypijanie większej ilości płynów oraz regularną aktywność fizyczną. Na problemy z wypróżnianiem można także zastosować preparaty ziołowe mające właściwości przeczyszczające (np. liście senesu, kłącze rzewienia). Wśród leków bez recepty na zaparcia znajdują się natomiast środki: pęczniejące (np. siemię lniane), osmotyczne (np. laktuloza), zmiękczające (np. glicerol) oraz drażniące (np. olej rycynowy). Choć produkcja gazów w jelitach to proces naturalny, ich nadmierne powstawanie nastręcza wielu trudności. Wzdęty i obolały brzuch oraz uczucie dyskomfortu są nieodłącznymi towarzyszami zwiększonej ilości gazów jelitowych. Czy ich nadmierne powstawanie może oznaczać chorobę? Jak skutecznie zapobiegać zbyt wielkiej produkcji gazów w jelitach? Suchość gardła może być spowodowana wieloma przyczynami. Zwykle pojawia się podczas infekcji, a także w wyniku odwodnienia, palenia papierosów, nadwyrężenia narządu głosu czy spania z otwartymi ustami. Uczucie suchego gardła dotyczy zarówno dzieci, jak i osób dorosłych. Jak i czym nawilżać gardło? Czego warto unikać, gdy czujemy suchość w gardle? Ucisk w głowie, opisywany jako „zaciskanie wokół głowy żelaznej obręczy”, “zaciskanie głowy w imadle” – to jeden z częściej zgłaszanych przez pacjentów rodzajów bólów głowy. Kto go doświadczył ten wie, że dolegliwość ta jest uciążliwa i może wyłączyć człowieka z normalnego życia na kilka godzin. Jakie są przyczyny ucisku w głowie? Kiedy z uciskiem w głowie powinniśmy natychmiast zgłosić się do lekarza? Ucisk w głowie, czyli silny ból o charakterze uciskowym i ciągłym, może być odczuwany z obu stron głowy, z jej przodu i z tyłu. Uciskowi w głowie mogą towarzyszyć takie objawy jak: uczucie rozpierania w głowie i w gałkach ocznych pulsowanie w skroniach napięcie mięśni szyi zawroty głowy mrowienie głowy zaczerwienie twarzy zatkane uszy Ucisk w głowie trwa zwykle od 30 minut do kilku godzin. Dolegliwość ta może wynikać z chorób innych organów i układów, np. schorzeń kręgosłupa, chorób oczu, chorób zębów, a nawet chorób nerek, np. niewydolności nerek. Ucisk w głowie ma jednak przede wszystkim charakter tzw. pierwotny, czyli nie wynika z obecnych, zdiagnozowanych i leczonych chorób, ale jest samodzielnym objawem. Czynników, które wywołują ucisk w głowie jest wiele. Przedstawiamy te, które są najbardziej powszechne. Spis treści Migrena – czym jest i co ją powoduje? Ucisk w głowie – 9 głównych przyczyn napięciowy ból głowy, czyli ból tępy, rozpierający, nasilający się – od słabego do silnego, narastający zazwyczaj powoli; pojawia się zwykle po obu stronach głowy, w okolicy czoła i potylicy, ale trudno jest dokładnie określić, w którym miejscu miał swoje źródło; to właśnie napięciowy ból głowy określany jest najczęściej jako uczucie ucisku w głębi głowy – „jak ktoś wkładał głowę w imadło” stres – zwłaszcza stres przewlekły, ale odczuwanie ciągłego niepokoju, lęku, albo po prostu sytuacje, który powodują w nas pewien dyskomfort emocjonalny zmęczenie – zwłaszcza chroniczne zmęczenie odwodnienie organizmu głód i błędy w żywieniu – pomijanie posiłków, nietrzymanie pór posiłków, jedzenie zbyt obfitych posiłków, aby zrekompensować sobie te pominięte, głodzenie się, a także zbyt duże nagromadzenie w diecie produktów z kofeiną, glutaminianem sodu i azotynami, oraz alkoholu niska aktywność fizyczna – brak ruchu, choćby w postaci spacerów na powietrzu, gdy organizm, a więc także i mózg nie otrzymuje dostatecznej ilości tlenu; także zbyt długie przebywanie w nieprzewietrzonych pomieszczeniach bodźce zewnętrze – zbyt silne reakcje organizmu na silne światło, głośne dźwięki, niektóre zapachy leki – ból głowy w postaci ucisku to jeden z najczęstszych efektów ubocznych działania leków wady postawy – począwszy od czasowych, nieprawidłowych ułożeń ciała w określonej pozycji, np. podczas pracy przy komputerze, podczas snu, a skończywszy na schorzeniach kręgosłupa Ucisk w głowie – diagnostyka Diagnostyka ucisku w głowie, jeśli ten typ bólu pojawia się częściej, polega na sprawdzeniu czy wynika on z nieprawidłowego działania któregoś z narządów oraz jak bardzo jest dokuczliwy i groźny dla pacjenta. Przyczyny ucisku w głowie diagnozuje się w 2 etapach. Pierwszy etap polega na wykonaniu dokładnego wywiadu i zebraniu jak najwięcej informacji od pacjenta na temat tej dolegliwości. Lekarz może więc zapytać o: lokalizację ucisku – w skroniach (jednej lub obu), z przodu głowy, z tyłu głowy, za uszami itp.; czy pojawia się zawsze w tym samym miejscu, czy w różnych? nasilenie ucisku w określonej skali – czy zawsze jest taki sam, kiedy bywa mocniejszy itp. czas trwania – jeśli bóle uciskowe powtarzają się, to ile trwał najkrótszy, a ile najdłuższy charakter bólu – kłujący, pulsujący, tępy, uporczywy, falowy itp. zależność od pozycji ciała i pewnych czynności – czy pojawia się np. przy schylaniu, wstawaniu, leżeniu na płask, podczas kataru lub kaszlu itp. zależność od sposobów leczenia, czyli czy mija np. po zażyciu leków przeciwbólowych, po spacerze itp. W większości przypadków, tak dokładny wywiad pozwala już na postawienie diagnozy: jaka jest przyczyna ucisku w głowie i ustalenie odpowiedniego leczenia. Czasem jednak konieczne jest wdrożenie drugiego etapu diagnostycznego i wykonanie dodatkowych badań specjalistycznych np. morfologii krwi, tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Ucisk w głowie – kiedy natychmiast do lekarza? Uciskowy ból głowy bywa także oznaką poważnego zagrożenia zdrowia i życia. Kiedy powinniśmy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem? Wtedy gdy, uciskowy ból głowy: pojawił się po urazie głowy pojawił się nagle, pierwszy raz w życiu – zwłaszcza u osób po 50-tce jest tak silny, jak nigdy dotąd pojawia się w określonych sytuacjach – np. podczas kaszlu, albo pozycjach – np. przy pochyleniu głowy do dołu towarzyszą mu takie objawy jak: gorączka, sztywny kark, dezorientacja, zaburzenia widzenia, osłabienie, otępienie, zaburzenia mowy, atak padaczki Czytaj też: Magdalena Gajda Czy artykuł był przydatny? Ból z tyłu głowy – przyczyny, rodzaje, leczenie Istnieje wiele przyczyn i rodzajów bólu, które mogą doskwierać z tyłu głowy. Mogą być one oznaką niebezpiecznych chorób lub nieprawidłowego trybu życia. Jeżeli doskwiera nam pulsujący ból z tyłu głowy, może to mieć związek z nadciśnieniem tętniczym. Bez względu na to, czy ból pojawia się po lewej, czy po prawej stronie potylicy nie można go ignorować. Tego typu dolegliwości nasilają się zwłaszcza w godzinach porannych i są konsekwencją podwyższonego ciśnienia, które spada, kiedy kładziemy się spać. Ostry ból z tyłu głowy może być powiązany z krwotokiem podpajęczynówkowym. Ból ten określany jest, jako bardzo intensywny i nieporównywalny do innych rodzajów bólu. Jedną z przyczyn krwotoku podpajęczynówkowego jest pęknięcie tętniaka, który pojawia się przez zaniedbania w leczeniu nadciśnienia i miażdżycy. Niezdiagnozowany krwotok podpajęczynówkowy może doprowadzić nawet do udaru mózgu. Jeżeli odczuwamy ból z tyłu głowy w okolicach uszu, może on być jednym z objawów zapalenia ucha środkowego. Tego typu ból doprowadza do powiększenia węzłów chłonnych, które towarzyszą różnego rodzaju infekcjom bakteryjnym i wirusowym. Kolejnym rodzajem bólu z tyłu głowy jest ból w okolicach szyi, występujący podczas pochylania, najczęściej objawiający się kłuciem, związany jest ze zbyt dużym napięciem mięśni przykręgosłupowych. Ten rodzaj bólu jest często związany ze zmianami zwyrodnieniowymi szyi i nerwobólem, charakteryzuje się różnym natężeniem, w różnych porach dnia. Wówczas mamy do czynienia z tzw. szynopochodnym bólem głowy, który występuje najczęściej u osób po wypadkach komunikacyjnych. Uciążliwe kłucie z tyłu głowy zaliczane jest też do samoistnych bólów głowy, które są przyczyną olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic. Bóle w tylnej okolicy głowy mogą mieć związek z tzw. efektem szyi technologicznej. Wynika to przede wszystkim postępu nowoczesnych technologii, w tym smartfonów. Częste korzystanie z tabletu, telefonu czy innych urządzeń mobilnych powoduje, że pochylamy głowę do przodu. Taka nienaturalna pozycja jest niebezpieczna i szkodliwa dla kręgosłupa i doprowadza do przewlekłych bólów z tyłu głowy. Ból w formie ucisku w okolicach potylicy może być związany z napięciowym bólem głowy, nazywanym również bólem psychogennym. Pojawia się zazwyczaj w przypadku bezsenności, stresu lub nadmiernych nerwów. Zmiana stylu życia, unikanie sytuacji stresowych oraz odpowiednia ilość snu może zredukować tę dolegliwość. Nasilający się ból z tyłu głowy może również być jednym z objawów guza mózgu. Wtedy, oprócz dyskomfortu w okolicy szyi pojawiają się zaburzenia widzenia, wymioty i nudności. Bóle z tyłu głowy mogą być związane z atakami migrenowymi. Ból ten pojawia się nagle, atakując skronie, lewą i prawą stronę czaszki oraz tył głowy. Migrenie towarzyszą najczęściej nieprzyjemne objawy tj: nadwrażliwość na światło, zapach i hałas, nudności oraz wymioty. Atak migreny może trwać nawet do 72 godzin. U osób zmagającym się z tą przypadłością mogą wystąpić tzw. objawy poprzedzające na tle neurologicznym nazywane aurą migrenową. Jeżeli dolegliwości bólowe nie ustępują lub często nawracają koniecznie należy się skonsultować z lekarzem. Na dobry początek warto spotkać się z lekarzem rodzinnym, który określi dalsze postępowanie. Wizytę można odbyć online również umawiać w ramach ubezpieczenia NFZ. Jeśli chcesz się dowiedzieć, czym jest aura migrenowa, przeczytaj: Migrena z aurą – przyczyny, objawy, leczenie Czym są objawy współtowarzyszące przy bólach z tyłu głowy? To dolegliwości, które mogą być błędnie interpretowane, czasami nawet ignorowane przez pacjentów. Zaliczamy do nich przede wszystkim nudności i wymioty, które mogą wynikać nie tylko z niestrawności, a rozwijającego się guza mózgu. Takimi objawami są również zawroty głowy i utrata równowagi, które najczęściej kojarzone są np. z ciążą lub spadkiem ciśnienia. Jednym z symptomów towarzyszących bólom z tyłu głowy jest również podwójne widzenie, wówczas konieczna jest tomografia głowy. Ból z tyłu głowy połączony ze sztywnością karku może sugerować zapalenie opon mózgowo – rdzeniowych. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o wirusowym zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, sprawdź: Wirusowe zapalenie opon mózgowo – rdzeniowych Obserwujesz niepokojące objawy? Przeanalizuj je samodzielnie w ankiecie medycznej i zdecyduj czy udać się do lekarza. Jeżeli znajdujemy się w sytuacji, kiedy ból z tyłu głowy pojawia się systematycznie i nie ustępuje, a leki przeciwbólowe i domowe sposoby nie działają najlepiej udać się do lekarza neurologa. Dotyczy to również przypadków, gdy ból pojawia się nagle i jest bardzo silny, towarzyszy mu gorączka, sztywność karku oraz gdy pojawia się podczas wykonywania aktywności fizycznych. Podczas wizyty lekarz jest w stanie stwierdzić, czy trzeba wykonać rutynowe badania tomografią komputerową lub rezonans magnetyczny. Wówczas gdy neurolog zdiagnozuje zmiany zwyrodnieniowe w kręgosłupie, będzie potrzebne leczenie neurochirurgiczne. Jeżeli tomografia komputerowa wykryje obecność guza, być może zostanie ono połączone z chemioterapią. Rezonans magnetyczny można szybko umówić w MRI Diagnostyka, gdzie szybko umówisz dogodny dla siebie termin. Jest to bezpieczny sposób diagnostyki ze względu na wykorzystanie promieniowania eletrostatycznego. Warto pamiętać o tym, że jeżeli ból jest bardzo silny i przez to sztywnieje nam kark, nie można zwlekać do ostatniej chwili i należy zgłosić się nawet do lekarza rodzinnego, w celu podjęcia dalszego leczenia. O tym, czy leczenie skończy się pomyślnie, w przypadku bólu z tyłu głowy decydują jego przyczyny. Do najcięższych przypadków zaliczamy krwotok podpajęczynówkowy i wszelkiego rodzaju guzy mózgu, pozostałe choroby można szybko zdiagnozować i wyleczyć. Więcej informacji o chemioterapii, znajdziesz w tym artykule: Chemioterapia i jej skutki dla organizmu Na ulotkach, które są dołączone do leków, możemy przeczytać, że przyjęcie zbyt dużej dawki może wywołać niepożądane działania, w tym właśnie bóle głowy. Niestety to częsty skutek uboczny, dotyczący dużej liczby osób biorących leki na bazie paracetamolu czy ibuprofenu – na szczęście nie wszyscy są w tej grupie. Mimo uporczywego bólu z tyłu głowy należy sprawdzić, czy dany lek nie wchodzi w interakcję z innymi przyjmowanymi tabletkami lub żywnością. Warto wiedzieć, że nadużywanie leków, które w swoim składzie mają kwas acetylosalicylowy może zwiększać częstotliwość ogólnych bólów głowy oraz tych w jej tylnej części. Najlepiej spożywać tego typu medykamenty w ostateczności i po konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Na ból głowy warto za to robić zimne okłady. Wykorzystaj do tego Kompres uniwersalny ciepło-zimno z błota z Morza Martwego Visiomed, który w promocyjnej cenie kupisz na Medonet Market. Czy istnieją leki idealne? Przeczytaj artykuł: Lek doskonały? Nieodpowiednia dieta, która jest uboga w składniki odżywcze, może również być jedną z przyczyn bólów głowy – tych tradycyjnych, jak i z tyłu głowy. Niedobory w postaci takich witamin i minerałów, jak witaminy B6, B12, czy kwas foliowy, sprzyjają tego typu dolegliwościom. Braki witaminowe objawiają się również problemami z koncentracją oraz ciągłym zmęczeniem. Z kolei niski poziom witaminy D w organizmie może doprowadzić do intensywnej migreny Jeżeli zmagamy się z takimi problemami zdrowotnymi, należy wprowadzić do diety produkty zawierające te minerały i witaminy. Możemy to zrobić też poprzez suplementację. W przypadku wcześniej wspomnianych witamin najlepiej przyjmować witaminę D w formie suplementów. Jej źródłem jest biosynteza zachodząca w skórze pod wpływem promieni słonecznych. Niestety, szerokość geograficzna Polski ma znaczny wpływ na niedobór tej witaminy. Pierwszym krokiem do zmiany nawyków zdrowotnych będzie wykonanie podstawowych badań tj. morfologii, na podstawie której lekarz oceni źródło problemu. Suplement diety pomocny przy bólach głowy kupisz już dziś na Medonet Market. DuoLife ProMigren, dzięki zawartości ekstraktu z nasion wiesiołka dwuletniego, wzmacnia układ nerwowy oraz zapobiega bólom głowy. Dowiedz się więcej na temat suplementów diety. Przeczytaj: Suplementy diety – definicja, środki ostrożności, odchudzanie Jeżeli nie chcemy brać leków, a wizyta u lekarza rodzinnego lub neurologa może odbyć się dopiero za kilka dni, warto sięgnąć po domowe sposoby na ból w tylnych partiach głowy. Pierwszym sposobem jest relaksacyjna kąpiel w ciepłej wodzie z dodatkiem soli morskiej lub olejków eterycznych, które powinny rozluźnić mięśnie i uspokoić ciało. Drugim sposobem jest masaż w okolicach potylicy – delikatne uciski mogą uśmierzyć ból. Podczas przewlekłych bólów z tyłu głowy warto pamiętać o wietrzeniu pomieszczenia oraz odpowiedniej temperaturze. Świeże powietrze dobrze wpływa na układ oddechowy, a ćwiczenia oddechowe mogą złagodzić dolegliwości. Dobrym pomysłem jest również aromaterapia w formie inhalacji. Nie od dziś wiadomo, że aromaterapia korzystnie wpływa na zdrowie oraz nastrój, a jej zastosowanie wzmacnia odporność organizmu. Na uciążliwe bóle z tyłu głowy może też pomóc akupunktura. Co to takiego? Jest to jedna z metod terapii na różne dolegliwości, która odbywa się za pomocą nakłuwania specjalnymi igłami. Tego typu zabieg wzmacnia siły witalne pacjenta oraz tzw. przepływ energii. Związane jest to z przekonaniem, że każdy obszar na skórze człowieka połączony jest siecią przewodów nerwowych z określonym miejscem na ciele. Dlatego też aplikowanie igieł i stymulacja danego obszaru dobrze wpływa na układ nerwowy. Do najprostszych sposobów na ból z tyłu głowy należą zimne okłady w okolicach szyi. Krioterapia, czyli leczenie zimnem istniało już w starożytności. Według Hipokratesa chłodzenie ciała miało właściwości przeciwbólowe, zmniejszało obrzęk, łagodziło ból oraz krwawienie. Pod wpływem niskiej temperatury ciało człowieka produkuje przeciwciała, które zwalczają stany zapalne i infekcje. Kompresy możemy wykonać sami lub zaopatrzyć się w okłady żelowe w aptece albo drogeriach. Jak w domowych warunkach stosować terapię ciepłem i zimnem? Sprawdź: Zabawa w ciepło – zimno Kobiety w ciąży również mogą się uskarżać na przewlekły ból z tyłu głowy. Tego typu bóle, w przypadku kobiet ciężarnych mogą być związane ze zmianami hormonalnymi. Występują zazwyczaj na początku ciąży, w pierwszym trymestrze. Kolejną przyczyną jest wcześniej wymienione nadciśnienie tętnicze, które u ciężarnych może być niebezpieczne. Pojawia się często u kobiet, które dotychczas nie zmagały się z tą dolegliwością. Ból pojawiający się w okolicach potylicy u kobiet w ciąży może być powiązany z gestozą, czyli zatruciem ciążowym. Objawia się ona również zatrzymaniem wody w organizmie oraz różnego rodzaju obrzękami, które towarzyszą ciężarnym i nie zawsze mogą być kojarzone z gestozą. Podczas zatrucia ciążowego może pojawić się też białkomocz. Jakie inne dolegliwości mogą występować w czasie ciąży? Przeczytaj: Obrzęki – zmora ciężarnych Pozbądź się bólu głowy bez tabletek w 5 minut Ból pojawiający się u dzieci w okolicach potylicy może mieć różne przyczyny, część z nich pokrywa się z tymi, które występują u dorosłych. Samoistny ból z tyłu głowy może być spowodowany różnego rodzaju infekcjami na tle bakteryjnym i wirusowym, zapaleniem uszu oraz powiększeniem węzłów chłonnych. Do najbardziej niebezpiecznych przyczyn bólów z tyłu głowy u dzieci możemy zaliczyć zapalenie opon mózgowych oraz guz mózgu. W takich przypadkach rodzic powinien być czujny i jak najszybciej udać się z dzieckiem do lekarza. Jakie są przyczyny powiększonych węzłów chłonnych? Przeczytaj: Powiększone węzły chłonne – przyczyny, objawy chorobowe, leczenie Treści z serwisu mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie. Potrzebujesz konsultacji lekarskiej lub e-recepty? Wejdź na gdzie uzyskasz pomoc online – szybko, bezpiecznie i bez wychodzenia z domu. Izrael i Wielka Brytania: skąd tak wielu zakażonych w najbardziej wyszczepionych społeczeństwach? Wielka Brytania i Izrael jako jedne z pierwszych zaszczepiły większość swoich mieszkańców, ogłaszając koniec pandemii. Po kilku miesiącach oba kraje notują… PAP Masło – skład, właściwości odżywcze, rodzaje [WYJAŚNIAMY] Masło gości na polskich stołach praktycznie od zawsze. To nic innego jak tłuszcz jadalny pochodzenia naturalnego, który wytwarzany jest ze śmietany mleka… Telemedycyna. Deklaracja 21 organizacji. “Uznajemy za kluczowe prawo pacjenta do wyboru rodzaju świadczenia” 21 organizacji podpisało deklarację w sprawie wypracowania standardów dotyczących świadczenia usług telemedycznych w Polsce. Są wśród nich Federacja… Prosty test krwi może wykryć 50 rodzajów raka, zanim ten da objawy. Szykuje się rewolucja Rak jest jedną z głównych przyczyn zgonów na świecie, a chorych z roku na rok przybywa. Możliwe jednak, że czeka nas rewolucja, a kluczem do niej jest szybkie i… Wirus, który powoduje sześć rodzajów raka. Co warto o nim wiedzieć? Trzech na dziesięciu dorosłych nigdy nie słyszało o HPV, wirusie brodawczaka ludzkiego – donosi brytyjska organizacja charytatywna, zajmująca się nowotworami… Na brzuchu są dwa rodzaje tłuszczu. Jak się ich pozbyć? Trochę tłuszczu na brzuchu to normalna rzecz, tkanka tłuszczowa jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Jednak jej nadmiar już nie jest… Skleroproteiny – rodzaje, budowa, rola w organizmie Skleroproteiny znane także jako białka fibrylarne lub włókniste są zwykle cząsteczkami statycznymi i odgrywają ważną rolę strukturalną w anatomii i fizjologii… Adrian Jurewicz Płukanki do włosów – rodzaje, zalety, domowe płukanki do włosów. Jak stosować płukanki do włosów? Utrzymanie zdrowo wyglądającej fryzury wymaga konsekwentnej pielęgnacji włosów. Chociaż stosowanie odżywczego systemu do pielęgnacji włosów powinno być… Adrian Jurewicz Pieprzyki – rodzaje, powstawanie, usuwanie. Pieprzyki a ryzyko raka Znamiona barwnikowe, czyli potocznie pieprzyki, to zmiany skórne obecne na ciele każdego człowieka. Występują w różnych odcieniach – od niezauważalnych na jasnej… Anestezjolog: kondycja ochrony zdrowia w naszym państwie jest zła Po śmierci 39-letniego anestezjologia z Wałbrzycha pojawiły się informacje, że w tygodniu przepracował 96 godzin. O tym, jak wygląda sytuacja anestezjologów… Tomasz Gdaniec Ból głowy – na czubku, z przodu, z tyłu, po bokach. Jakie są przyczyny bólu głowy? Ból głowy z przodu, ból z tyłu głowy, ból głowy na czubku, ból głowy po lewej stronie – każdy z nich może świadczyć o innym procesie chorobowym. Również bóle samoistne, nie wywołane chorobą rozpoznaje się na podstawie lokalizacji bólu, a także rodzaju bólu i stopniu jego nasilenia. Lekarz, by rozpoznać przyczynę bólu głowy, przeprowadza szczegółowy wywiad z pacjentem. Często jest w stanie postawić właściwą diagnozę, na podstawie opisu bólu przez pacjenta i jego lokalizacji. Źródło: 123RF Ból z tyłu głowy to zdecydowanie najbardziej niepokojąca lokalizacja bólu. Nie zawsze ból zlokalizowany w tym miejscu świadczy o toczącym się w organizmie procesie chorobowym, ale może być wyjątkowo niebezpieczny, a w niektórych przypadkach stanowić nawet zagrożenie dla życia. Ból z tyłu głowy często ma związek z nadciśnieniem tętniczym. Ten rodzaj bólu głowy pacjenci opisują jako ciągły, kłujący, pulsujący. Pojawia się zwykle rano – wtedy ciśnienie tętnicze jest najwyższe. Oprócz bólu mogą wystąpić szumy uszne, zaczerwienie twarzy, mroczki przed oczami, zawroty głowy, mdłości. Takie objawy wymagają konsultacji z lekarzem kardiologiem lub lekarzem pierwszego kontaktu. Krwotok podpajęczynówkowy, wywołany najczęściej pęknięciem naczynia tętniczego mózgu, można poznać po silnym bólu głowy z tyłu w okolicy potylicy i karku. Ból pojawia się nagle, pulsuje w głowie i narasta. Dolegliwościom bólowym towarzyszą: światłowstręt, nudności, wymioty. Może dojść do napadu padaczkowego, utraty świadomości, przytomności, a nawet zgonu. W przypadku podejrzenia krwotoku podpajęczynówkowego trzeba niezwłocznie wezwać pogotowie ratunkowe. Silny ból głowy z tyłu może być oznaką zapalenia opon mózgowych. Do innych objawów zapalenia opon mózgowych zalicza się sztywność karku, wysoką gorączkę, bóle mięśni i stawów, senność, nudności, wymioty, a w skrajnych przypadkach zaburzenia świadomości, drgawki, utratę przytomności. Chorobę leczy się farmakologicznie, a leczenie zależy od tego, czy wywołały ją bakterie, wirusy, grzyby czy pasożyty. Nerwoból potyliczny to kolejna jednostka chorobowa, którą można rozpoznać po bólu z tyłu głowy. Ból najczęściej jest efektem uszkodzenia kręgosłupa w odcinku szyjnym lub zwyrodnienia w tym miejscu, które doprowadziło do ucisku na nerw potyliczny, który biegnie od karku w stronę sklepienia czaszki. Do choroby może też doprowadzić chroniczny stres, przewlekłe napięcie mięśni karku, guz na potylicy. Ból zwykle występuje po jednej stronie karku i promieniuje do czoła. Ból z tyłu głowy po lewej stronie lub po prawej może być związany z infekcjami ucha lub zęba. Ten rodzaj bólu nie powinien niepokoić, wyleczenie infekcji sprawi, że znikną też dolegliwości bólowe. Ból głowy z przodu jest typowy dla migreny. Migrenowy ból głowy jest silny, intensywny i bywa pulsujący. Zwykle występuje w okolicy oczodołu lub czoła. Charakterystyczne objawy migreny, oprócz bólu głowy, to światłowstręt, nudności, wymioty, słabe widzenie. Napad migreny zwykle trwa od 4 do 72 godzin. Ból głowy z przodu, bardzo silny i pulsujący jest charakterystyczny dla klasterowego bólu głowy. To wyjątkowo silny ból głowy, ale na szczęście rzadko występujący. W większości przypadków występuje jednostronnie na skroni lub oczodole. Pacjenci opisują ten ból jako rozdzierający, wiercący, kłujący, palący. Zwykle pojawia się nagle. Napad bólu trwa od kilku minut do dwóch godzin. Takie napady pojawiają się kilka razy w ciągu doby i mogą utrzymać się przez kilka tygodni. Napady występują okresowo – najczęściej dwa razy w roku. Silny ból głowy powraca o tych samych porach dnia i w tych samych porach roku. Dolegliwościom bólowym towarzyszy przekrwienie i łzawienie oczu, obrzęk powiek, zatkany nos, zwężenie źrenicy po stronie bólu. Przyczyna klasterowego bólu głowy nie jest znana, a leczenie powinno przebiegać pod kontrolą specjalisty. Zobacz też: Przewlekły ból głowy – co może oznaczać codzienny ból głowy? Ból głowy na czubku: zapalenie zatoki klinowej Zapalenie zatoki klinowej jest znacznie poważniejsze od zapalenia zatok czołowych czy szczękowych. Dochodzi do niego na skutek przewlekle nieleczonej choroby zatok, nadkażenia bakteryjnego błony śluzowej zatok, mukowiscydozy, urazów. Zapalenie zatoki klinowej można rozpoznać po bólu głowy na czubku, bardzo intensywnym, nasilającym się przy pochylaniu, ale także ogólnym osłabieniu, zmęczeniu, gorączce. Nieleczone może doprowadzić do zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia nerwu wzrokowego, zapalenia zatoki jamistej, upośledzenia węchu. Zdrowie Tabletki na ból głowy – najlepsze środki Przeczytaj artykuł Ból głowy w skroniach: napięciowy ból głowy Natomiast ból głowy w skroniach, po obu stronach, jest typowy dla napięciowego bólu głowy. Po czym go poznać? Ból pojawia się zazwyczaj o tej samej porze dnia, jest tępy, ciągły i narasta. Może trwać kilka dni, a w skrajnych przypadkach nawet kilka miesięcy. Bólowi towarzyszy ucisk głowy. Bardzo rzadko występują mdłości i wymioty. Ból jest bardziej uciążliwy ze względu na ciągłość niż na intensywność. Nasila się pod wpływem emocji, stresu, zmęczenia, braku snu. Czytaj również: Ból głowy z przodu (czoło) – przyczyny i sposoby leczenia Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny? Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami na temat zdrowia i zdrowego stylu życia, zapraszamy na nasz portal ponownie! Manifestacja kliniczna w postaci objawów występujących w obrębie głowy i szyi może dotyczyć niemal każdego z nowotworów wieku dziecięcego, między innymi: białaczek, chłoniaków, guzów ośrodkowego układu nerwowego, mięsaków tkanek miękkich, nerwiaka zarodkowego, siatkówczaka, histiocytozy z komórek Langerhansa. W związku z powyższym, dokładne badanie okolic twarzy, jamy ustnej, węzłów chłonnych jest niezwykle istotnym elementem oceny lekarskiej. Znajomość symptomatologii chorób nowotworowych u dzieci z zakresu głowy i szyi jest istotna także dla lekarzy, dla których ta okolica jest szczególnym obszarem zainteresowania, czyli: stomatologów, otolaryngologów czy okulistów. W trzeciej części publikacji z cyklu „Objawy alarmujące chorób nowotworowych u dzieci” prześledzimy najczęstsze manifestacje kliniczne chorób nowotworowych z zakresu głowy i szyi: ból głowy, zmiany w obrębie twarzy, a także omówimy diagnostykę limfadenopatii. Ból głowy Ból głowy jest objawem dość częstym w praktyce pediatrycznej (zgłaszanym przez 20% dzieci w wieku przedszkolnym i aż 50% dzieci starszych i młodzieży) [[1]]. Rozmaitość chorób, niekiedy bardzo poważnych, z którymi może wiązać się ból głowy u dziecka nakazuje szczególną ostrożność i wnikliwość w przeprowadzeniu wywiadu oraz badania przedmiotowego, w tym także oceny neurologicznej. Z chorób nowotworowych, w których pacjenci pediatryczni prezentują ból głowy wymienić należy przede wszystkim: guzy ośrodkowego układu nerwowego (stanowiące grupę najczęstszych guzów litych u dzieci, a zarazem około 23% wszystkich nowotworów wieku dziecięcego), białaczki, chłoniaki (w przypadku zajęcia ośrodkowego układu nerwowego w przebiegu choroby, ale także w przebiegu niedokrwistości w przebiegu choroby podstawowej), nerwiak zarodkowy, guz chromochłonny nadnerczy i nerczak zarodkowy (jeśli towarzyszy im nadciśnienie tętnicze), oraz mięsaki nosogardzieli (poprzez blokowanie odpływu wydzieliny z zatok). Ból głowy w przebiegu nowotworów ośrodkowego układu nerwowego wynika ze zwiększonego ciśnienia śródczaszkowego będącego efektem wzrostu guza w obrębie sztywnej struktury, jaką jest czaszka, innych procesów patologicznych nasilających efekt masy (krwotok do guza, obrzęk mózgu) oraz z wodogłowia powstałego wskutek zaburzeń krążenia płynu mózgowo-rdzeniowego. Jest najczęściej występującym objawem guza ośrodkowego układu nerwowego (zgłaszanym przez około 40-65% pacjentów) [[2], [3]]. Ze względu na fakt, że ból głowy u dziecka może wiązać się z bardzo poważnym rozpoznaniem, należy przeprowadzić z pacjentem i jego rodzicem bardzo szczegółowy wywiad, a następnie badanie przedmiotowe, składające się także z oceny neurologicznej dziecka. Występowanie objawów alarmujących obliguje nas do poszerzenia diagnostyki i poszukiwania przyczyny objawów: - Ból pojawił się nagle, jest silny, nigdy wcześniej nie pojawiały się podobne objawy; - Ból występuje z narastającą częstością lub charakteryzuje się narastającą intensywnością, może wybudzać dziecko ze snu; Biorąc pod uwagę lokalizację niepokojący może być ból z tyłu głowy promieniujący do karku (guzy mózgu u dzieci występują najczęściej w tylnym dole czaszki) - powinien on zatem wzbudzać szczególną czujność. Ponadto, współwystępowanie wodogłowia wiąże się często ze szczególną predylekcją bólu do okolicy czołowej. O tym, że tło bólu głowy może być poważniejsze mogą świadczyć także: - Nasilenie bólu po przebudzeniu – około 1/3 pacjentów skarży się na ból głowy rano, po nocnym wypoczynku, przed podniesieniem głowy z poduszki- wtedy, gdy krążenie płynu mózgowo-rdzeniowego jest najbardziej zaburzone, a ciasnota wewnątrzczaszkowa jest największa; - Nasilenie bólu podczas czynności wzmagających ciśnienie wewnątrzczaszkowe (kaszel, kichanie, napięcie tłoczni brzusznej); - Wymioty towarzyszące bólowi lub występujące jako objaw izolowany. Zwykle pojawiają się bez poprzedzających nudności, nie są czasowo związane z jedzeniem, mogą być związane ze zmianą pozycji głowy, opisywane są jako „wybuchowe” lub „chlustające” i przynoszą dziecku ulgę w bólu głowy. Dość często w praktyce klinicznej pierwotne rozpoznanie u dzieci z guzami ośrodkowego układu nerwowego to nieżyt żołądkowo-jelitowy. Ci pacjenci wracają jednak po krótkim czasie do lekarza ze względu na fakt, że objawy nie ustąpiły, nasilają się lub dołączają się inne. - Nadmierny przyrost obwodu głowy z rozejściem szwów czaszkowych i uwypukleniem ciemiączka może występować u niemowląt i małych dzieci, u których nie doszło jeszcze do zarośnięcia szwów czaszkowych; - Ujemny wywiad rodzinny w kierunku migrenowych bólów głowy (migrena jest jedną z najczęstszych przyczyn bólu głowy u dzieci). Dodatkowo, należy poszerzyć wywiad o obecność objawów ogniskowych, związanych ze specyficzną okolicą, w której umiejscowiony jest guz. Mogą pojawić się: Objawy móżdżkowe związane z obecnością guza w obrębie móżdżku lub komory IV: - niezborność (ataksja, dysmetria, drżenie zamiarowe), - oczopląs, - mowa skandowana, - zaburzenia równowagi (z dodatnią próbą Romberga), - zaburzenia chodu (chód niepewny, na szerokiej podstawie, zbaczanie w stronę guza), - przymusowe ustawienie głowy ze sztywnością karku Objawy okulistyczne (przy guzach dróg wzrokowych), z których najbardziej typowym jest stopniowe, częściowe osłabienie ostrości wzroku lub całkowita jego utrata. Dziecko może zgłaszać, że widzi „jak przez mgłę”, często mrugać lub pocierać oczy rękoma. Ponadto, mogą wystąpić: - naprzemienny, antagonistyczny oczopląs pionowy obu gałek ocznych (see-saw nystagmus); - zaburzenia widzenia barw (desaturacja) jest wczesnym objawem uszkodzenia skrzyżowania wzrokowego; - zaburzenia pola widzenia (dziecko ma tendencję do „patrzenia bokiem” na rozmówcę lub instynktownego ustawiania głowy tak, by obraz znajdował się w obszarze prawidłowego pola widzenia); - „objaw zachodzącego słońca” (zespół Parinauda) - niemożność skierowania źrenic ku górze, któremu może towarzyszyć zniesienie odruchu źrenic na światło przy zachowanej reakcji na akomodację. Wymienione zaburzenia są efektem ucisku blaszki czworaczej śródmózgowia; - wytrzeszcz gałki ocznej z następującą niedomykalnością szpary powiekowej oraz dwojeniem obrazu; - zez. Objawy związane z obecnością guza w obrębie półkul mózgowia: - zmiany osobowości i zachowania dziecka (szczególnie w przypadku obecności guza w płacie czołowym) – mogą niekiedy być zauważalne jedynie przez rodzica, który jest najbardziej wnikliwym obserwatorem; - zaburzenia mowy – afazja czuciowa lub ruchowa mowy, automatyzmy oralne; - napady padaczkowe uogólnione lub częściowe; - omamy wzrokowe, agnozja wzrokowa (guzy płatów potylicznych); - zaburzenia czucia; - obniżenie siły mięśniowej, niedowłady; - zaburzenia pamięci. Objawy guzów pnia mózgu: - zaburzenia połykania; - zaburzenia oddechu; - kręcz karku, przymusowe ustawienie głowy; - zaburzenia ruchomości gałek ocznych (guzy mostu); - niedowład nerwu twarzowego (guzy mostu). Objawy endokrynologiczne: - moczówka prosta pochodzenia centralnego (guzy okolicy nadsiodłowej); - przedwczesne dojrzewanie płciowe (guzy wydzielające beta-gonadotropinę kosmówkową); - zaburzenie wzrastania. Wskutek wymienionych wyżej zaburzeń może dojść do utraty umiejętności, które dziecko nabyło, np. umiejętności pisania, chodzenia, jazdy na rowerze. Pacjent przestaje radzić sobie z wyzwaniami szkolnymi czy przedszkolnymi, co potęguje u niego stres i nasila zmiany zachowania. Ponieważ guzy mózgu najczęściej pojawiają się u dzieci w wieku wczesnoszkolnym, taki objaw może być traktowany, także przez rodziców, jako efekt trudności w przystosowaniu się dziecka do nowego etapu życia, fobia szkolna. Należy być bardzo ostrożnym w formułowaniu tego typu podejrzeń i zawsze najpierw wykluczyć podłoże organiczne zaburzeń. Późnymi objawami wzmożonej ciasnoty wewnątrzczaszkowej są tarcza zastoinowa na dnie oka, bradykardia, wzrost ciśnienia tętniczego, zaburzenia oddychania (triada Cushinga) z towarzyszącymi zmianami zachowania dziecka, postępującą apatią i zaburzeniami świadomości. Narastające w krótkim czasie wymioty, sztywność karku, porażenie ruchów gałek ocznych mogą zwiastować wgłobienie migdałków móżdżku w obręb otworu wielkiego, dlatego stanowią wskazanie do niezwłocznej interwencji neurochirurgicznej [[4]]. W przypadku stwierdzenia u dziecka bólu głowy należy przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący objawów alarmujących nowotworu, jak również przeprowadzić badanie neurologiczne (ocena chodu i zborności z próbą Romberga, badanie siły mięśniowej, nerwów czaszkowych), a w razie zaburzeń widzenia także badanie okulistyczne. Decydujące jest badanie obrazowe głowy lub rdzenia kręgowego (z wyboru rezonans magnetyczny z kontrastem, w drugiej kolejności tomografia komputerowa z kontrastem - pamiętając, że czułość KT w diagnostyce guzów tylnego dołu czaszki jest mniejsza niż MR). W razie braku dostępności badania w opiece ambulatoryjnej warto skierować dziecko do Poradni Onkologicznej. Planując diagnostykę miejmy na uwadze, że w przypadku podejrzenia guza ośrodkowego układu nerwowego bardzo liczy się czas, ponieważ w każdej chwili może dojść do wklinowania, dlatego badanie musi odbyć się niezwłocznie! Zmiany w obrębie twarzy Wśród nowotworów powodujących zmiany w obrębie twarzy należy wymienić: guzy ośrodkowego układu nerwowego (wskutek zaburzenia funkcji nerwów czaszkowych); białaczki; chłoniaki; mięsaki tkanek miękkich (np. mięsak prążkowanokomórkowy –RMS); siatkówczaka; histiocytozę z komórek Langerhansa. Z objawów alarmujących najczęściej stwierdzanym jest asymetria w obrębie twarzy, która może być wynikiem rosnącego guza lub zaburzenia funkcji nerwów czaszkowych. W przypadku pojawienia się u dziecka jakiejkolwiek asymetrii w wyglądzie twarzy (na przykład: opadanie kącika ust, opadanie powieki, wytrzeszcz gałki ocznej) konieczne jest dokładne badanie neurologiczne i w razie potrzeby, dodatkowo badanie obrazowe głowy lub twarzoczaszki. Obecność objawów neurologicznych ze strony nerwów czaszkowych mogą zwiastować zajęcie ośrodkowego układu nerwowego w przebiegu białaczki. Ponadto, wskutek immunosupresji występujących u pacjentów z białaczką niekiedy stwierdza się trudno gojące się afty, owrzodzenia w jamie ustnej. Małopłytkowość w przebiegu choroby podstawowej może manifestować się obecnością wybroczyn na błonach śluzowych jamy ustnej, a także krwawieniem z nosa i dziąseł. Bladość skóry w przebiegu niedokrwistości także najlepiej widoczna jest w obrębie błon śluzowych twarzy. Charakterystycznym objawem jest przerost dziąseł (stanowiący nacieki białaczkowe) u pacjentów z ostrą białaczką szpikową. Głowa i szyja stanowi trzecią co do częstości lokalizację chłoniaków nieziarniczych. Szczególną okolicą jest pierścień chłonny gardła (Waldeyera). Należy pamiętać, iż asymetryczne powiększenie migdała podniebiennego, któremu towarzyszy obecność powiększonego węzła chłonnego podżuchwowego po tej samej stronie stanowi objaw patognomoniczny dla chłoniaka Burkitta. Ponadto, chłoniaki w obrębie twarzy mogą rosnąć naciekając kości, tkanki miękkie twarzy powodując obrzęk, efekt masy, asymetrię oraz trudno leczące się stany zapalne w obrębie twarzy. Pacjenci, u których w toku diagnostyki stwierdzano chłoniaka twarzoczaszki prezentowali często nawracające, jednostronne zapalenie spojówki, a także niedrożność lub jednostronną wydzielinę z otworu nosowego. Ważne, by w każdym przypadku guza rosnącego w obrębie twarzy ustalić dynamikę tempa wzrastania, ponieważ chłoniaki nieziarniczne charakteryzują się niezwykle wysokim indeksem proliferacyjnym i niekiedy „rosną w oczach” mogąc powodować w krótkim czasie stan zagrożenia życia zamykając światło dróg oddechowych. Dlatego pacjenci zgłaszający się z szybko rosnącymi zmianami w obrębie twarzy, a w szczególności jamy ustnej, powinni być kierowani natychmiast do ośrodków onkohematologicznych, gdzie przeprowadzona zostanie biopsja i w sytuacji intensywnej progresji choroby, leczenie zostanie rozpoczęte niezwłocznie! Mięsak prążkowanokomórkowy występujący w obrębie twarzy stanowi najczęściej typ zarodkowy. Charakterystyczne lokalizacje to oczodół, gdzie powoduje wytrzeszcz, zaburzenia widzenia, zwężenie szpary powiekowej, zez. Ponadto, występując w okolicy ucha środkowego i nosogardzieli może objawiać się przewlekłymi, nawracającymi zapaleniami ucha oraz zatok przynosowych. Mięsak prążkowanokomórkowy rosnący w obrębie dziąseł występuje w postaci groniastych, krwawiących mas. Dość rzadkim ale charakterystycznym objawem jest leukokoria, albo koci błysk, czyli bladożółty lub złotawy odblask w oku widoczny na zdjęciach wykonanych z użyciem lampy błyskowej. Może być to objaw siatkówczaka, dlatego wymaga diagnostyki okulistycznej, szczególnie, gdy towarzyszy temu pogorszenie widzenia, zez lub wytrzeszcz gałki ocznej. W przebiegu histiocytozy z komórek Langerhansa możemy mieć do czynienia ze zmianami skórnymi występującymi w postaci wysypki grudkowej brunatno-czerwonej – szczególnie nasilonej w okolicach owłosionej skóry głowy, przewodu słuchowego zewnętrznego, przypominającej wyprysk łojotokowy skóry. Na głowie może być mylnie rozpoznawana jako „ciemieniucha”, dlatego uporczywa wysypka o podobnej morfologii, która nie reaguje na leczenie i rozprzestrzenia się podczas obserwacji powinna wzbudzać czujność lekarza. W obrębie głowy i szyi mogą być obecne guzy i ogniska osteolityczne kości czaszki, wyciek z ucha oraz obrzęk dziąseł i rozchwianie zębów wskutek naciekania żuchwy lub kości szczękowej. Limfadenopatia Powiększone węzły chłonne są częstym objawem niepokojącym rodziców. W dzieciństwie układ odpornościowy intensywnie się kształtuje, co sprawia, że masa węzłów chłonnych u dziecka jest dwa razy większa niż u dorosłego. Co drugi pacjent badany przez pediatrę ma powiększone węzły chłonne. U 25% zdrowych dzieci węzły chłonne szyjne, karkowe i pachwinowe są powszechnie wyczuwalne, a nie toczy się w nich żaden proces chorobowy. Przyczynami nowotworowymi limfadenopatii mogą być: chłoniak Hodgkina, chłoniaki nieziarnicze, białaczka, histiocytoza z komórek Langerhansa, a także przerzuty guzów litych (najczęściej mięsaków oraz nerwiaka zarodkowego). Badając pacjenta należy zawsze ustalić, czy występują u niego objawy alarmujące nowotworu, które będą obligowały nas do poszerzenia diagnostyki [[5]]: Obecność objawów ogólnych, czyli: - stanów podgorączkowych lub gorączki, - utraty masy ciała (>10% w ciągu 6 miesięcy), - osłabienia, - zaburzeń łaknienia, - nocnych potów. Wymienione powyżej objawy występują z wysoką częstością u pacjentów z nowotworami wywodzącymi się z komórek układu krwiotwórczego, białaczek i chłoniaków, dlatego każdorazowo u pacjenta z limfadenopatią należy ustalić, czy są obecne. Obecność dynamiki procesu chorobowego. Warto zadać pacjentowi następujące pytania: - Czy węzły rosną? - W jakim czasie urosły i o ile? - Czy dołączają się kolejne? Niewielkie węzły, nie ulegające zmianom – czyli: nie rosną, nie pojawiają się nowe - w czasie wielomiesięcznej lub nawet kilkuletniej obserwacji przemawiają przeciwko nowotworowemu charakterowi limfadenopatii. Zwykle nowotwory u dzieci rosną dynamicznie i podwajają swoją masę w krótkim okresie czasu. Wyjątkiem jest chłoniak Hodgkina, który może rozwijać się stosunkowo długo (do kilku miesięcy). Brak reakcji na prawidłowo zastosowane leczenie. Należy ustalić, co dotychczas działo się z pacjentem, jakie miał objawy, jak był leczony i jaki był efekt. Węzły infekcyjne powinny zmniejszyć swój rozmiar po zastosowaniu antybiotykoterapii empirycznej skutecznej wobec najczęstszych patogenów Staphylococcus i Streptococcus oraz beztlenowców. Brak reakcji lub progresja zmian podczas leczenia stanowi wskazanie do poszerzenia diagnostyki. Obecność innych objawów: - Świądu skóry, który jest charakterystyczny dla chłoniaka Hodgkina i stanowi niekiedy dominujący objaw. Niektórzy pacjenci w pierwszej kolejności trafiają do dermatologów ze względu na świąd i zmiany skórne (nadkażające się przeczosy). - Kaszlu, ograniczenia tolerancji wysiłku. Kaszel u dziecka, który trwa powyżej 3 tygodni, nie ustępuje i nasila się wymaga diagnostyki, także w kierunku guzów śródpiersia (zdjęcie rtg klatki piersiowej). Pacjenci z rozpoznaniem choroby układu oddechowego z przewlekłym kaszlem mogą zgłaszać, że charakter kaszlu uległ zmianie lub leczenie, które dotychczas przynosiło dobre rezultaty, aktualnie nie pomaga. - Objawów zespołu żyły głównej górnej – czyli obrzęku i zasinienia twarzy, obecności poszerzonych naczyń żylnych na skórze klatki piersiowej, duszności, zaburzeń oddychania, zwiększonego ciśnienia krwi na kończynach górnych. Zespół żyły głównej górnej jest stanem zagrożenia życia i każdy pacjent z tym podejrzeniem powinien być kierowany natychmiast do wysokospecjalistycznego ośrodka onkohematologicznego! Inne dane z wywiadu: warto również ustalić, czy u pacjenta występują inne potencjalne przyczyny limfadenopatii: - Czy odbył szczepienia ochronne w ostatnich kilku tygodniach? - Czy miał kontakt z chorymi na choroby zakaźne? - Czy miał kontakt ze zwierzętami domowymi lub dzikimi? - Czy w okolicy powiększenia wystąpiło zadrapanie przez kota? - Czy spożywa surowe mięso? - Czy odbywał w ostatnim czasie podróże? Następnie należy dokładnie zbadać węzły chłonne, w ocenie uwzględniając: Lokalizację i liczbę zajętych regionów węzłowych - szczególnie alarmująca jest limfadenopatia okolicy nadobojczykowej, która najczęściej wiąże się z obecnością choroby u dziecka (nowotworowej, reumatologicznej lub zakażenia – najczęściej wirusem CMV lub EBV). Warto nadmienić, że każdorazowo w przypadku pacjenta z limfadenopatią obowiązuje nas badanie wszystkich grup węzłów chłonnych. Wielkość węzłów chłonnych - węzeł chłonny uznajemy za powiększony, gdy jego średnica jest większa niż 10 mm. Wyjątki stanowią: węzeł w okolicy łokciowej uznawany za powiększony gdy średnica wynosi >5 mm, a węzeł pachwinowy >15 mm. Konsystencja – węzły nowotworowe są zwykle twarde, spoiste, a zapalne miękkie, chełboczące. Bolesność – dla procesu nowotworowego charakterystyczne są węzły chłonne niebolesne, a tkliwość i bolesność charakterystyczne są dla węzłów objętych stanem zapalnym. Należy jednak pamiętać, że bardzo dynamicznie rosnący, rozciągający torebkę węzeł nowotworowy także może być bolesny. Tworzenie pakietów. Ruchomość węzłów chłonnych względem otaczających tkanek i względem skóry. Wygląd skóry nad powiększonym węzłem, w tym zabarwienie skóry i ewentualna obecność przetoki. Ponadto oceniamy stan uzębienia oraz obecność zmian zapalnych w obrębie jamy ustnej i górnych dróg oddechowych, które mogą być przyczyną limfadenopatii. Zwracamy uwagę na objawy niedokrwistości oraz skazy krwotocznej, które mogą sugerować rozpoznanie białaczki. Badamy również brzuch pacjenta zwracając uwagę na ewentualną hepato- lub splenomegalię lub obecność innych zmian patologicznych w brzuchu dziecka (powiększony węzeł może być przerzutowym z ogniska pierwotnego w jamie brzusznej). Dokładne zebranie wywiadu i przeprowadzenie starannego badania przedmiotowego pozwala wyodrębnić grupę pacjentów z wysokim ryzykiem choroby nowotworowej. W razie wątpliwości możemy poszerzyć diagnostykę o morfologię krwi obwodowej z rozmazem i wskaźniki stanu zapalnego (w celu różnicowania z zakażeniem) oraz wykonać badania serologiczne. Cennym narzędziem w ambulatoryjnej ocenie limfadenopatii jest także badanie USG węzłów chłonnych. Hipoechogenne węzły z zatartą echostrukturą będą wzbudzały niepokój onkologiczny. W razie występowania kaszlu lub innych objawów ze strony układu oddechowego warto i należy wykonać zdjęcie rtg klatki piersiowej. W przypadku wątpliwości można dziecko skierować do Poradni Onkologicznej. Krokiem decydującym i pozwalającym postawić ostateczną diagnozę jest biopsja otwarta węzła w ośrodku zajmującym się leczeniem chorób nowotworowych u dzieci z pobraniem materiału do badania histopatologicznego. Monika Barełkowska, Katarzyna Derwich Klinika Onkologii, Hematologii i Transplantologii Pediatrycznej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu [1] Marszał E. Bóle głowy. W: Kawalec W. Milanowski A. Diagnostyka różnicowa najczęstszych objawów w praktyce pediatrycznej. PZWL, Warszawa 2003; 38-45. [2] Wilne SH, Ferris RC, Nathwani A, Kennedy CR. The presenting features of brain tumours: a review of 200 cases. Arch Dis Child 2006;91:502–506. [3]Edgeworth J, Bullock P, Bailey A, Gallagher A, Crouchman M. Why are brain tumours still being missed? Archives of Disease in Childhood 1996; 74: 148-151. [4] Zakrzewski K. Nowotwory mózgu wieku dziecięcego. Wyd. CZELEJ Sp. Lublin 2004, Wyd. I, ISBN: 83-89309-38-6. [5]Friedmann A. M. Diagnostyka i leczenie limfadenopatii u dzieci. W: Pediatria po Dyplome 2010; 1: 36-43. Węzły chłonne to jeden z najważniejszych elementów układu immunologicznego. Ich powiększenie może wynikać z infekcji lub stanu zapalnego, ale zdarza się, że jest to objaw choroby nowotworowej lub innych poważniejszych schorzeń. Jakie funkcje mają węzły chłonne? Jakie są przyczyny powiększenia węzłów chłonnych? Co oznaczają powiększone węzły u dziecka, a co u osób dorosłych? Kiedy warto skonsultować się z lekarzem? spis treści 1. Czym są węzły chłonne? 2. Funkcje węzłów chłonnych 3. Przyczyny powiększenia węzłów chłonnych Powiększone węzły chłonne u dzieci Powiększone węzły chłonne u dorosłych 4. Powiększone węzły chłonne - kiedy pójść do lekarza? 5. Leczenie powiększonych węzłów chłonnych rozwiń 1. Czym są węzły chłonne? Węzły chłonne stanowią część układu limfatycznego, mogą występować pojedynczo lub w grupach. Głównie są zlokalizowane na szyi, pod żuchwą, w pachwinach i pod pachami. Zobacz film: "Naturalna odporność organizmu" Znajdują się również w klatce piersiowej, okolicach łokci i pod kolanami. Węzły chłonne otacza torebka łącznotkankowa, pod którą znajduje się zatoka brzeżna. Składają się z części wypukłej oraz wklęsłej, czyli tzw. wnęki. Mają kształt fasoli o długości 1-25 milimetrów. 2. Funkcje węzłów chłonnych Węzły chłonne należą do układu limfatycznego, który zabezpiecza organizm przed zakażeniami i reguluje poziom płynów ustrojowych. Znajdują się w nich komórki plazmatyczne, limfocyty, makrofagi oraz komórki APC, które są bardzo ważne w prawidłowym funkcjonowaniu układu immunologicznego. Najważniejszym zadaniem węzłów chłonnych jest filtracja limfy i substancji toksycznych, spływających z innych części ciała oraz produkcja przeciwciał. Oczyszczają chłonkę z wirusów, bakterii, grzybów oraz komórek nowotworowych. Każda podejrzana substancja jest zwalczana za pomocą limfocytów i makrofag, które szybko się namnażają. Stany zapalne mogą powodować powiększenie węzłów chłonnych szyi. 3. Przyczyny powiększenia węzłów chłonnych Wszelkie nieprawidłowości w obrębie węzłów chłonnych określa się mianem limfadenopatii. W jej wyniku może pojawić się wyraźne powiększenie tkanek oraz ich bolesność. Jest to oznaka tego, że organizm walczy z infekcją lub chorobą. symptomy powiększenia węzłów chłonnych to: rumień nagły, mononukleoza zakaźna, cytomegalia, ospa wietrzna, odra, różyczka, WZW (wirusowe zapalenie wątroby), bruceloza, czyrak, salmonella, angina, gruźlica, bakteryjne zapalenie gardła, bakteryjne zapalenia migdałków, zapalenie ucha, choroba kociego pazura, kiła, infekcje bakteryjne, nieleczona próchnica, toksoplazmoza, histoplazmoza (choroba Darlinga), blastomykoza (choroba Gilchrista), wszawica. toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów, choroba Hashimoto, choroba Kawasaki, histiocytoza niepożądana reakcja na leki, reakcja poszczepienna, białaczka, chłoniak, szpiczak. Powiększone węzły chłonne u dzieci Powiększenie węzłów znacznie częściej występuje u dzieci, często towarzyszy zwykłemu przeziębieniu i nie wymaga specjalistycznego leczenia. Przebieg choroby u najmłodszych może być cięższy, ze względu na brak wcześniejszego kontaktu z wirusami. Węzły chłonne mogą być większe nawet kilka tygodni po antybiotykoterapii. Przyczyną powiększenia węzłów chłonnych u dzieci: infekcja, choroba wirusowa, atak bakterii, zapalenia ucha, świnka, nieleczone mleczaki. Warto jednak spotkać się z lekarzem, który rozpozna przyczynę objawów. W 20% dzieci i młodych osób źródło problemu jest inne, zdarza się, że jest to białaczka lub chłoniak. Powiększone węzły chłonne u dorosłych U dorosłych powiększone węzły chłonne nie występują tak często, ponieważ organizm jest już przyzwyczajony do wielu rodzajów bakterii i wirusów. Nagłe zgrubienie na szyi, pod pachą czy w łokciu lepiej skonsultować z lekarzem. Ponadto, kobiety powinny regularnie badać okolice pach, ponieważ w tym miejscu często rozwijają się nowotwory. 4. Powiększone węzły chłonne - kiedy pójść do lekarza? Węzły chłonne mają zaledwie kilka milimetrów średnicy, jeśli zwiększą się do 1-1,5 centymetra można mówić o ich powiększeniu. W takiej sytuacji węzły chłonne mogą być miękkie, sprężyste i ruchome. Często bolą w trakcie dotyku, a skóra jest cieplejsza i zaczerwieniona. W zdecydowanej większości nie stanowi to powodu do niepokoju, ponieważ powodem są infekcje lub stan zapalny. Węzły chłonne mogą stać się jednak większe (powyżej 2 centymetrów), niebolesne, twarde, zbite i nieruchome. W takiej sytuacji mogą wskazywać na nowotwór. Konsultacji wymaga każde powiększenie węzłów powyżej 1 centymetra. Lekarzowi należy opowiedzieć również o innych odczuwanych dolegliwościach. Często pacjent musi wykonać badanie krwi, USG lub RTG. W określonych przypadkach konieczna jest także biopsja lub pobranie węzła do badania histopatologicznego. 5. Leczenie powiększonych węzłów chłonnych Powiększenie się węzłów chłonnych jest stanem alarmowym dlatego nie wolno go lekceważyć i należy szybko udać się do lekarza. Najczęściej stosowanym leczeniem jest podawanie antybiotyków, które mają zahamować toczący się proces zapalny. Czasami konieczne jest przeprowadzenie zabiegów na przykład laryngologicznych w zależności od źródła zakażenia. W przypadku chorób nowotworowych i ich przerzutów zwykle konieczne jest wykonanie biopsji i badania histopatologicznego, które umożliwia określenie rodzaju zmian. Skorzystaj z usług medycznych bez kolejek. Umów wizytę u specjalisty z e-receptą i e-zwolnieniem lub badanie na abcZdrowie Znajdź lekarza. polecamy Artykuł zweryfikowany przez eksperta: Dr n. med. Igor Madej Specjalista w zakresie chirurgii ogólnej, onkologicznej i estetycznej.

węzły chłonne u dzieci z tyłu głowy